بسم الله الرحمن الرحيم
جلالتمآب رئیس جمهور عبدالله گل،
جلالتمآبان وزرای خارجه دول متحابه،
مهمانان محترم،
برادرم رئیس جمهور عبدالله گل، از میزبانی اجلاس کنونی و همچنان به مانند همیشه به پاس مهمان نوازی بی شایبه تان از ما در شهر استنبول، اظهار سپاس می نمایم.
این شهر زیبا نه تنها گهواره ای تمدن های زیادی است، بلکه امروز محل بی نظیری برای پرورش همکاری های بین الملی نیز است.
در حالیکه ما امروز در این اجلاس گرد هم آمدیم، تاثُر زمین لرزه هفته گذشته در شهر "وان" ترکیه که جان یک تعداد زیاد انسانها را گرفت، هنوز در اذهان ما تازه است. با اغتنام از این فرصت، میخواهم یک بار دیگر، مراتب تسلیت و همدردی عمیق خویش را به شما ، آقای رئیس جمهور و برادران و خواهرانم در ترکیه به خاطر تلفات ناشی از این حادثه، ابراز نمایم.
خانمان و آقایان،
امروز، ما مشترکاً با دوستان و حامیان بین المللی خود برای نخستین بار در یک مجمع بی مثل ، همانا قلب آسیا به دور هم جمع میشویم که همه کشور های بزرگ این منطقه وسیع را که در اطراف افغانستان قرار دارند، از چین الی ترکیه، از روسیه الی هند و دیگر کشور ها را باهم یکجا میسازد. ما افغان ها بر موقعیت کشور خود که در مرکز این قاره بزرگ واقع است، می بالیم. درحقیقت، علاوه بر اینکه این کنفرانس مثال دیگری از رهبری ارزشمند کشور ترکیه در راستای تقویت همکاری های منطقوی است، اجلاس امروزی همچنان رویداد مهمی در تلاش های متداوم افغانستان برای تامین هماهنگی و همکاری منطقوی است.
این منطقه همواره یک عامل مهم در دیدگاه افغانستان برای تامین یک آینده با ثبات، مرفه و دموکراتیک بوده است. ده سال قبل، با مساعدت جامعه بین المللی، ما تلاش های خود را در جهت بازسازی افغانستان از ویرانه های ناشی از جنگ آغاز نموده و سنگ بنای یک جامعه آزاد، کثرت گرا و دموکراتیک را گذاشتیم- جامعه ای که حاکمیت قانون در آن تامین بوده و بر مبنی حاکمیت قانون و عدالت استوار باشد. در این مساعی، به پیشرفت چشمگیری نایل گردیده ایم که در مقایسه به هر دوره دیگری تاریخ کشور ما، وسیع تر و غیرقابل مقایسه می باشد. اما، پراشتیاق ترین آرزوی افغان ها برای زندگی در صلح و امنیت زنده گی تا هنوز تحقق نیافته است.
شبکه های تروریستی،که در کل بزرگترین تهدیدی در برابر امنیت ماست، همواره از پناهگاه های بیرون از مرز های افغانستان بهره می برند و از آنجا به کشتار بی رحمانه و تخریب می پردازند. بنابرین، صلح در افغانستان تا زمانی درست تامین شده نمی تواند که ما مساعی جدی تری را در منطقه به هدف مبارزه و مجادله علیه تروریزم، بخصوص به رسیدگی به منابع و ریشه های این پدیده شوم انجام ندهیم.
خانم ها و آقایان،
سال 2011، سال مهمی برای افغانستان محسوب می شود ، زیرا ما به تحقق برخی از بزرگترین اولویت های ملی مان ، به شمول روند صلح و انتقال مسوولیت های امنیتی از نیروهای بین المللی به نیروهای ملی امنیتی افغان، متوسل میشویم.
روند صلح و مصالحه که تا همین اواخر از سوی شهید پرفیسور برهان الدین ربانی که بیش از این در میان ما نیست ، رهبری میشد، تلاشی بود صادقانه و به همین دلیل ما به این روند متعهد بودیم تا پروسه سیاسی فراگیر بوده و بدیل قابل قبول و واقعی بجای خشونت باشد.
به این گونه، همه طالبان و سایر رهبران شورشی میتوانند با این روند مصالحه بپیوندند، مشروط براینکه از خشونت دست بکشند، روابط شان را با شبکه القاعده قطع نموده و طبق قانون اساسی افغانستان ، به زنده گی صلح آمیز برگردند. اما، موانع اخیر به اثبات رساند که روند صلح تا زمانی موفق نخواهد شد که ما بتوانیم رهبری ارشد طالبان را که در پاکستان پایگاه دارند، وادار بسازیم به این روند بپیوندند. امیدواری ما اینست که با کمک و یاری برادران ما در پاکستان، بتوانیم رهبری طالبان را از شماری شبکه های دیرینه حامی آنان که در خارج مرزهای افغانستان قرار دارند، دور ساخته و آنان را به روند صلح یکجا سازیم.
اولویت دیگر مهم ملی ما که در سال جاری آغاز گردید، همانا پروسه انتقال مسوولیت های امنیتی از نیروهای خارجی به نیروهای افغان الی ختم سال 2014 است. مرحله اول انتقال مسوولیت های امنیتی در ماه جولای آغاز گردید، و توقع دارم مرحله دوم آنرا در آینده نزدیک اعلام نمایم. با تطبیق مرحله دوم انتقال مسوولیت های امنیتی، حدود 50 در صد جمعیت افغانستان تحت پوشش خدمات امنیتی توسط نیروهای امنیتی افغان قرار خواهد گرفت. با تکمیل این مرحله، روند انتقال مسوولیت های امنیتی دال بر تحقق مهمترین هدف ستراتیژیک افغان ها و همکاران بین المللی ما ، یعنی ظهور یک افغانستان دارای حاکمیت، به خود متکی، و مسکن صلح آمیز برای همه افغان ها، خواهد بود.
البته، روند انتقال مسوولیت های امنیتی تنها به تامین امنیت منحصر نیست. به منظور تحقق یک افغانستان واقعاً به خود متکی، در کنار انتقال مسوولیت های امنیتی، ما نیاز به انتقال جامع اقتصادی نیز خواهیم داشت. روند انتقال اقتصادی مدت زمان بیشتر را نسبت به روند انتقال مسوولیت های امنیتی خواهد گرفت. انتقال اقتصادی مستلزم تداوم حمایت ثابت قدم همکاران بین المللی ما بعد از سال 2014 خواهد بود.
برای تحقق این هدف، ما منتظر تدویر اجلاس بزرگ بین المللی در مورد افغانستان در ماه آینده در شهر بُن - آلمان ،هستیم. با تجلیل از دهمین سالگرد پروسه بُن سال 2001، این اجلاس فرصتی برای ارزیابی دست آوردهای چشمگیری خواهد بود که افغانستان طی دهه گذشته در تشریک مساعی با جامعه بین المللی به آن نایل گردیده است. در اجلاس بُن، ما دیدگاه خویش را برای ده سال آینده افغانستان با اشتراک کننده گان اجلاس شریک خواهیم ساخت. دیدگاه ما، دیدگاهی برای تحکیم افغانستان به حیث یک کشور با ثبات و دیموکراتیک با اقتصاد مرفه خواهد بود. ما خواهان دریافت تعهدات از دوستان ما در جامعه بین المللی برای تداوم حمایت شان از ما در راه رسیدن به این دیدگاه و هدف خواهیم هستیم. ما خواستار باب جدید همکاری بین افغانستان و جامعه بین المللی خواهیم بود، طوریکه حاکمیت ملی افغانستان و مرکزیت دولت افغانستان به مثابه والاترین مرجع کشور ، اهمیت داده شود.
خانم ها و آقایان،
با توجه به آینده، افغانستان خواهان تامین فضای وسیع تر اعتماد و روابط عمیق تر با کشور های منطقه می باشد. با درک حقانیت باور ما بر اینکه افغانستان تنها در فضای منطقوئی میتواند انکشاف نموده و با ثبات باقی بماند که شرایط آن برای استقرار ثبات و رشد مساعد باشد، ما برای تحکیم نقش سازنده با تمامی منطقه کار نموده و نقش خود را در همیاری اقتصادی منطقه ایفا خواهیم نمود.
ماه گذشته، افغانستان توافقنامه همکاری های ستراتیژیک را با جمهوری هند عقد نمود. این قرارداد تاریخی روابط دیرینه دو کشور را به سطح بلندتری به منفعت هر دو ملت و منطقه ارتقا خواهد بخشید. دوستی و همبستگی تاریخی میان افغانستان و جمهوری ترکیه اساس دیگر اعتماد و حمایت برای کشورم است. در حقیقت، دوستی عمیق ما با کشور های هند و ترکیه ، سرمشقی است برای چگونگی تمایل ما جهت تامین روابط آینده افغانستان با برخی از همکاران کلیدی منطقوی که نه تنها با ما وجوهات مشترک فرهنگی و تاریخی دارند، بلکه امروز نیز بگونه قابل ملاحظه ای، دست سازنده معاونت را به سوی مردم افغانستان دراز نموده اند.
پاکستان و ایران دو همسایه نزدیک ماست که با ایشان مشترکات عمیق فرهنگی و ارتباطات مردمی هستیم. هردو کشور دوست میلیون ها مهاجر افغان را برای بیش از سه دهه میزبانی کرده اند که ما افغانها این سخاوت و مهربانی شانرا هیچگاهی فراموش نخواهیم کرد. در ده سال گذشته، روابط کشور ما با جمهوری اسلامی ایران تعمیق بیشتر یافته و استحکام مزید دیده است که ما بخاطر آن از رهبری ایران سپاسگزار هستیم.
روابط ما با پاکستان نیز تحکیم یافته است. من اکثراً به پاکستان و افغانستان به مثابه دوگانگی ها خطاب کرده ام و وابستگی دو کشور به همدیگر از لحاظ امنیت و توسعه اجتماعی و اقتصادی این حقیقت را ثابت می سازد. از میزبانی رئیس جمهور عبدالله گل تشکر میکنم که توانستیم با رئیس جمهور زرداری بحث های خیلی سازنده در مورد اهمیت روابط نزدیک میان افغانستان و پاکستان داشته باشیم.
ما همچنان به چین و روسیه به عنوان دو کشور بزرگ در منطقه و به حیث همکاران عمده ما در تامین ثبات و انکشاف افغانستان و تمامی منطقه می نگریم. چین و روسیه، هند و ترکیه تاثیرات زیادی به سطح جهانی دارند و بنابرین میتوانند در ایجاد یک آینده صلح آمیز، دوستانه و اقتصاد و رفاه منطقه نقش خیلی مهمی را ایفا کنند. برعلاوه، روابط ما با همسایه های قریب و نزدیک ما در شمال مانند تاجکستان، ازبکستان، ترکمنستان، قرغزستان و قزاقستان در چند سال اخیر خیلی گسترش یافته است و فضا برای تحکیم و گسترش هرچه بیشتر آن به منفعت تمامی منطفه مساعد است.
ما در افغانستان اهمیت زیادی به روابط خود با شرق میانه قایل هستیم و بر این روابط افتخار میکنیم مخصوصاً با دولت شاهی عربستان سعودی، امارات متحده عرب و مصر-- سه کشوری که نماینده شان امروز اینجا حضور دارند. روابط ما با شرق میانه تنها با مشترکات تاریخی و مذهبی پیوند ندارد، بلکه ما مردم افغانستان از همبستگی که این کشور ها طی چند سال گذشته به ما نشان داده اند نیز ممنون هستیم.
در این قسمت، من مخصوصاً میخواهم از تعهد شخصی خادم الحرمین الشریفین اعلیحضرت ملک عبدالله پادشاه عربستان سعودی در راستای تامین صلح و امنیت تشکر کنم. میخواهم یکبار دیگر آرزوی مردم افغانستان را برای ادامه رهنمود و حمایت اعلیحضرت ابراز نمایم.
دیدگاهی که ما برای منطقه داریم و علاقه شدیدی که برای تعمیق روابط با همکاران منطقوی خود داریم به هیچ وجه مخالف دوستی پایدار ما با کشور های خارج از منطقه نیست. ما اهمیت زیادی به همکاری ستراتیژیک با ایالات متحده امریکا و سایر کشور ها مانند بریتانیا و اتحادیه اروپا که در حال حاضر با ایشان مذاکرات ادامه دارد قایل هستیم. آرزو داریم این همکاری ها بتواند امنیت و ثبات در افغانستان را تضمین نموده و در انکشاف اقتصادی آینده افغانستان کمک کند. یک نکته را میخواهم خیلی واضح بیان کنم که نه همکاری ستراتیژیک ما با امریکا و نه همکاری های دیگری که در آینده شکل میگیرد خطری برای همسایه ها و یا کشور دیگری مواجه نمی سازد. ما هیچگاهی وارد همکاریی نخواهیم شد که تهدیدی را متوجه همسایه ها کرده و نقش افغانستان را به حیث یک کشور صلح آمیز، دوستانه و عضو سازنده در این منطقه به خطر بی اندازد.
خانمها و آقایان!
جلسه امروز ما در استانبول در واقع یک گردهمائی مهم منطقوی است که دریچه های جدید همکاری منطقوی را باز کرده و بسترهمکاری ها برای رفع چالش ها و استفاده از فرصت های مشترک را هموار میسازد. ما همه میدانیم که این منطقه توجه جهانیان را به دلایل مطلوب و نامطلوب به خود جلب کرده است. از طرف دیگر، منطقه ما سرشار از منابع غنی زیرزمینی است. در مجموع، ما نگهبان یک میراث غنی هستیم که ترقی بشر در ساحات معنوی، هنری و علمی را مساعد می سازد.
امروز قدرت های این منطقه عمدتاً چین، هند، روسیه و ترکیه اقتصاد جهانی را حرکت میدهند.بنابرین، آینده یک جهان به هم پیوسته، عادل و متساوی بستگی به آینده این منطقه دارد.
از طرف دیگر، تا زمانیکه ما موانع جدی و بزرگی را که در مقابل همیاری و همکاری مشروع ما قرار دارد دور نسازیم، برخی از این فرصت ها هیچ گاهی استفاده نخواهد شد و بیشتر ظرفیت موجوده همانگونه دست نخورده باقی خواهد ماند. تروریزم یک تهدید ارعابی است که نه تنها افغانستان و پاکستان را تهدید میکند، بلکه خطری را متوجه سایر کشور ها مانند هند، ترکیه، چین و روسیه نیز ساخته است. تجارت مواد مخدر سلامت ملت های ما را تهدید میکند. افغانستان در خط مبارزه علیه تروریزم و تجارت جهانی مواد مخدر به حیث سد محافظتی برای امنیت تمامی منطقه بوده است. باوجود قربانی های بی شمار، ما همچنان متعهد هستیم که به این نقش ادامه دهیم
برای مبارزه علیه تهدیدات مشترک که امنیت و صلح همگانی را به مخاطره انداخته است و برای تحقق استفاده از ظرفیت اقتصادی و همکاری ها در منطقه که در واقع برای آینده مان حیاتی است، نیاز است تا منطقه ما دست همکاری و همبستگی داده تا به اهدافیکه تا هنوز نرسیده اند برسند. ما باید اختلافات سیاسی را که باعث جدائی کشور های منطقه شده است و فضای بی اعتمادی را که بر ما سایه افگنده است، دور سازیم. کنفرانس استانبول باید گام دیگری در راستای اعتماد سازی بیشتر در منطقه محسوب گردد. امروز ما در استانبول گردم هم میائیم تا یکجا بسوی دیدگاه تازه همکاری منطقوی و برای ایجاد فضای دوستی واقعی و همکاری صادقانه توافق کنیم.
برای اینکه ما به این همکاری منطقوی فایق آئیم، نقش یک افغانستان صلح آمیز و مرفه حتمی است. ما همچنان میتوانیم زمینه رفت و آمد اموال و مردم در قاره آسیا را مساعد بسازیم. ما میتوانیم به مثابه دهلیز ترانزیت و تجارت در خدمت منطقه باشیم. امروز، از کشور های این منطقه میخواهم به سوی افغانستان به مثابه یک فرصت ببینند و افغانستان را منحیث یک عنصر مهم در همیاری های منطقوی بپندارند.
خانمها و آقایان!در مورد شعار این کنفرانس که منطقه ما قلب آسیا است، میخواهیم از شاعر و فلاسفه نامور جهان اسلام محمد اقبال لاهوری در اینجا نقل قول کنم که میگوید،
آسیا یک پیکر آب و گل است،
ملت افغان در آن پیکر دل است،
از فساد او فساد آسیا
و از گشاد او گشاد آسیا
مفهوم ادبی شعر اقبال بیانگر منطق قیاس آن است و این حقیقت را تاریخ ثابت ساخته است.
تشکر
استانبول 11 عقرب، 1390