در روز همایش زنان در افغانستان فرصت ها؛ چالشها و راهکارها پيام مهمی از سوی مرجع تقليد شيعيان جهان حضرت آيت الله العظمي محقق کابلي صادر گردید. این پیام توسط جناب آقای غلامرضا رسولی (کمالی) عضو مجمع علمی فرهنگی والعصر قرائت گردید. اینک توجه تان را به این پیام مهم جلب می کنیم.
بسم الله الرحمن الرحيم
؛ ياايها الناس انا خلقناکم من ذکر و انثي و جعلناکم شعوبا و قبائل لتعارفوا ان اکرمکم عندالله اتقاکم. (قرآن کريم) در انديشهي توحيدي اسلام، آفريدگار همهي عالم خداوند متعال است و او همهي موجودات را براي رسيدن به کمال نهايي که همان قرب الي الله است، آفريده و راه رسيدن به کمال را نيز متناسب با اقتضائات هرموجودي به او نشان داده است. قرآن کريم ميفرمايد: «ربنا الذي اعطي کل شيئ خلقه ثم هدي». در انديشهي اسلامي، زنان بلحاظ قابليتهاي انساني و توان برخورداري از ارزشهاي الهي کاستي ندارند و بلحاظ حضور اجتماعي، نيز حق مشارکت در بسياري از فعاليتهاي اجتماعي، سياسي، اقتصادي و آموزشي را دارند. اسلام به عنوان دين واقع بين و واقعگرا، همانگونه که انسانيت زن و مرد را لحاظ کرده است، زن بودن و مرد بودن را نيز لحاظ کرده است.
روشن است، قابليتها و تواناييهاي زن و مرد کاملاً يکسان نيست، بلکه تفاوتهاي طبيعي در توانمنديها و راههاي فعليت بخشيدن به آنها و در نتيجه تفاوتهایي در ناحيهي حقوق و تکاليف ميان زن و مرد وجود دارد. در نگاه اسلامي، دفاع حقيقي از حقوق زنان، حمايت از همان حقوقي است که شارع مقدس براي زنان بيان نموده است. به همين دليل، تفاوتهايي که در احکام مربوط به زن ومرد وجود دارد، حکيمانه و واقع بينانه است. تفاوتهاي موجود دليل بر نقصان يا ضعف زنان نيستند، بلکه صرفاً بيانگر راههاي تقرب زنان به کمال مطلق است، که در آن همهي جهات وجودي آنان لحاظ شده است.
نگاه اسلام، در مورد حقوق و تکاليف زن و مرد، نه مردسالارانه است و نه زن سالارانه، بلکه نگاه کاملاً واقعنگر و تناسب محور است. به همين دليل، اسلام ظلم در حق زن و مرد را به صورت مساوي ظلم در حق انسان و به يک اندازه قبيح ميداند. چنانکه دفاع از حقوق زنان را همچون دفاع از حقوق مردان، امر لازم و واجب شرعي به شمار ميآورد. بنابراين، همانگونه که حضور مردان در اجتماع ضابطهمند و تابع مقررات شرعي است، فعاليتهاي زنان، نيز بايد مطابق شرع و ضوابط ديني باشد.
اينجانب اذعان دارم که دين مبين اسلام آموزهها و راهکارهاي عملي و کاملاً واقعبينانه براي احقاق حقوق زنان و حضور اجتماعي شرافتمندانهي آنان دارد و با در نظر داشت باورهاي عميقاً ديني مردم مسلمان افغانستان، اگر آموزههاي اسلامي به شايستگي بيان شوند، هم ميتوان با تحجرگرايي ديني و رسومات خرافي مبارزه کرد و هم ميتوان از نفوذ و گسترش انديشههاي بيگانه و فمينيستي جلوگيري نمود. همانگونه که نگاه کمبينانه و تحقير آميز ظلم بزرگ در حق زنان است، تشابه و يکسان سازي حقوق و تکاليف زن و مرد، نيز ظلم بزرگ در حق زنان و مردان به حساب ميآيد. زيرا اين انديشهها زن را بر خلاف تواناییهای تکوینی او هدایت میکند و آنان را از راه راستینیکه خداوند متعال فراروی آنان قرار داده است، منحرف ميسازد.
شرايط حساس کنوني و فرصتهاي به وجود آمده، ايجاب ميکند که متفکران و عالمان ديني، بيش از اين نسبت به مسايل زنان احساس مسوليت کنند. اينجانب ضمن تشکر از برگزار کنندگان همايش «زنان در افغانستان؛ فرصتها، چالشها و راهکارها» باتوجه به تحولات جديد و پيش آمدن فرصتهاي مناسب براي نشر معارف اسلامي به علماء، طلاب و دانشجويان عزيز توصيه ميکنم:
تلاش نمايند، آموزههاي انسان ساز اسلام در بارهي زنان را از خرافات و تحجرگرايي، پيراسته نموده و نگاه اسلامي در بارهي زن را در کمال دقت و امانت براي مردم متدين افغانستان تبيين نمايند.
مراقب شبهات و انديشههاي بيگانه باشيد، مبادا نسبت به انديشههاي بيگانه، موضع انفعال و توجيه را در پيش گيريد و خداي نخواسته گرفتار بحران هويت شويد. روحانيت بايد در کمال قاطعيت و جديت احکام مترقي شرع مقدس اسلام را براي مردم بيان نموده و در راستاي گسترش فرهنگ ناب اسلامي تلاش نمايند.
علما بايد در خلق آثار علمي و متقن در موضوعات مختلف، از جمله بحث زنان پيشگام باشند و بحکم قاعدهي «الدفع اولي من الرفع»، قبل از آنکه ديگران اذهان فرزندان و محصلان متدين را مغشوش کنند، ضروري است که آثار علمي و ديني متقن در اختيار آنان قرار داده شود.
بانوان متدين بدانند، همانگونه که آموزههاي اسلامي زن را از حقارت نجات داد، همچنان بهترين راه براي فلاح و رستگاري آنان در دنيا و آخرت است. بانوان بايد در حفظ ارزشهاي ديني و ارزشهاي ملي نشأت گرفته از ارزشهاي اسلامي، بيشتر تلاش کنند.
حجاب براي زنان از ضروريات دين مبين اسلام است و زنان مسلمان بايد حجاب اسلامي را به صورت کامل رعايت نمايند. زنان نبايد بگونهاي لباس بپوشند و بگونهاي در انظار عمومي ظاهر شوند که خلاف شرع باشد.
به دولت جمهوري اسلامي افغانستان، نيز توصيه ميکنم که با در نظر داشتن دستورات شرع مقدس اسلام، اولويتهاي جامعهي زنان افغانستان را شناسايي نموده و آنها را در دستور کار خود قرار دهند و از صرف بيت المال در موارد غير ضروري جداً پرهيز نمايند.
قربانعلي محقق کابلي 17/10/88
